Ik
heb hun nog goe gekend, den Schotse en den Schiive. Niemes wis hoe oud zai
waren. Onze vadder meinde da zai al deuir 't durrep rondscharrelde toen hai nog unne
schoolfrik war.
Zai
hiette eigenlijk Sjos en Sjef, daor hadde zai in 't durrep Schots en Schiif van
gemaokt. Sjos kiik schejl en ha 'n krom bein, Sjef 'ne horrelvoet mee 'ne
dikke zool onder z'ne schoen.
De
miste meensen kende hun nie aanders dan den Schotse en den Schiive.
Gai
zaacht hun aalteij saomen, schommelend van links nor rechts, zellufs as zai
nuchter waare. As zai 'ne borrel ophadde, schommelde zai nog veul erger, soms
botste zai zow hard tigge elkaar, det'r iine op de grond viel.
'Dedju,'
sakkerde den Schotse dan, 'Kek waor gai lopt.'
Hai
kriig dan steevaast als antwoord: 'Loipte gai waor gai kekt.'
Zai
wonde in 't gesticht bai de nunnekes. 't War 'r nie slejcht. Zai zagen 'r
aalteij proper ujt, wellus zaten hier en daor lappen in hun broek en in hun
jaske. 't Ete war ok goew, mar as zai tiggen etenstejd bai 'ne boer kwamen
binnenvallen dan klaogde zai, da bai de nunnekes 't stukske spek aalteij zow
klejn waar, da zai 't nie konde veine op d'r bord en da zai eerpelafgietsel as
soep kriggen. In de hoop natuurluk te meuge blejve mee ete.
Zai
lejfde host zonder zurrug. Zai hadde 'r mar ein en die war: Hoe kommen wai
vandaog aon 'ne borrel.
Zondags
war da gemakkelik. Zai zate bai de nonnen van den eerme. Da wil zegge de
gemeente betaolde 't kostgeld. Mar er war beschreve da Moeder Overste hun elluke
week 'ne stujver traktement moes gaive. Moederoverste wis, da 'ne borrel 'ne
stujver kostte. Deurom gaaf zai hun iedere Zondag vijf cent, mi de bodschap:
'Een cent in het kerkezakse doen warre.'
Zow
docht zai te veurkome dasse jenever kossen kojpen omda zai dan iinne cent te
kort kwamen. Mar ja, as gai zonne klejne zwarte cent tusse dujm en vinger
het, en gai stikt oew haand in 't collektezekske en gai trekt ze 'r wir vlug
ujt dan zie gin meens da dieje cent nog tusse dujm en vinger zit.
Nao
de liste mis gingen zai rejcht nor 't kafeeke, zeker van den irste borrel.
Mistal kwamen 'r nog wel paor bai, want 'r ware aalteij wel boerejonges die
'r plezier in hadde om hun 'n bietje zat te voejeren, want dan begonne hun tiggen elkaar te steggelen.
'Gai
bent 'ne v'rdomde vrouwegek.'
'Nee
gai! Gai loert aalteij nor de bejne van zuster Agatha as zai krom stao.'
'Joke,
Joke, wa hedde toch 'n schojn kuntje.'
Da
ware heikele punte in hun vriendschap.
Moeder
Overste had den Schotse 'ns betrapt dattie veurovergeboge naor de bejne van
zuster Agatha stond te kejke toen die aon 't dwejle war. Zai war zow kwaod
geworre dasse'm opgeslote ha in 't mangelhok en 'm kommandeerde honderd keir
't akte van berouw te bidden.
Da
mee Joke war zow gekomen.
't
Gewone tejdverdrejf Zaoterdagsmiddags van die twee war naor 't kerkplein te
gaon. Daor stonde drie herehuizen. Van den notaris, van den dokter en van
den burgemister. De boojen waren dan mee opgebonde rokke de ruite aon 't
doen en daor ginge zai dan nor d’re blojte beinne kejke.
De
Schiive war op 'ne keir aachter 't trepke gaon staon waorop Joke mee d'r
opgesjorde rokke stond. Hai kiik 'r 's onder en zi: 'Joke, wa hedde toch 'n
schon kuntje.'
Joke
ha d'reige half omgekeIrd en 'm d'n emmer met vujl waoter pats over z'ne kop
gezet.
Wanneer
zai ruzie hadden din ze 'lkaar daor mee peste.
'Vrouwegek.'
'Joke,
wa hedde toch 'n schon kuntje.'
As
zai 'n paor borrels op koste van de boerejonges in 't cafeeke gedronken
hadden, krejge zai mistal nog iine ekstra van den baos. Saome deiille! Daor
dronke zai dan om de beurt van.
'Hee
, v'rdomde zujper, nie zon grojte slokke.'
'Gai
bent zelver 'ne zujper. Gai drinkt veul te gulzig.'
'Gai
moet nie denke dagge 't miste moogt hebbe omda gai 'ne bult het.'
'Ik
heb ginne bult mins.'
'Nauw
nog nie, mar as gai nog zonne grojte slok nimt, houw ik oe mee 'ne biljartkeu
over oewe kop. Dan hedde'r wel iine.'
Dan
laachte die boerejonges d'r ejge slap.
Deur
de week hadde zai enkele adresse waor wa te versieren waar. Bai Betje van den
veldwachter bevorbild. Betje zaat 'r goed bai omda zai van d're man 'n
weduwepesjoentje ha. Zai kwaam niks te kort, alliin geheuge. Zai hield giine
hond of kat, mar 'n gejtje, waor zai hiil gek mee war. Den Schotse en den
Schiive ginge dikkels nor Betje toe. Zai bliive wa buurte en veur zai wegginge
vroege zai of ze Betjes schojn gejtje 's mogge zien. Betje war mar wa fier
dasse belangstelling hadde veur d'r Mieke. As zai zow stonden te kejke zi iin
van de twee:
'Ziede
nie Betje dagge 'r mee nor den bok moet. Tis hojge tejd.'
Betje
d'r ojge waren ok nie zo goed mir. Zai striik mee d'r haand onder de stert
van de gejt en dan zi zai: 'Jao, zai is nogal mals.Oggodde dan zal ik 'r mee
nor den bok van Bramse moete. As zai mar nie zow trok. As wai 'r host zejn is
zai hillemaol niemer te houwe. Ik ben zow bang da zai mai omvertrekt.'
Dan
booje de twee deugnieten aon veur heur mee de gejt nor den bok te gaon. Zai
kriige vier stujver mee, want den bok van Bramse war 'ne rasbok, die war
duur. Zai kwamen natuurlik noojt tot Bramse. Bai den Uiterste Stuiver bonde
zai de geit on 't fietserek en gingen de vier stujvers oppruven. As zai nao 'n
uurke wir bai Betje kwamen, kiiken zai hiil triest.
'Wai
geleuve nie dettet iets ujtgehold hee Betje. Mieke waar zow springerig.'
Dan
begos Betje te jammere:
'Zow
mar vier stujver weg. M'n Mieke is ok zo iinkennig. Ik ha ze noojt mee
vremde nor den bok moete sturen. Ik ha 't zelluf moete gaon.'
Den
Schiive ha 'ne keer gezee:
'Da
ha ok niks ujtgehold Betje. Gai kunt 't ommers nie beter dan 'ne bok.'
Daor
war Betje toen hiil kwaod om geworre. Mar nao 'ne dag war d'r kopke wir
hiilemaol leeg, en wis zai van ginne bok miir aaf, en nao veertien daoge
mojge zai wir mee Mieke op stap.
Sjaantje
war ok zon adres. Sjaantje war host blind en zai spierste 'r ok nie in. Elke
week moes Doruske van Den Ujterste Stuiver 'n lege fles om kommen rujlen veur
'n volle en die zette zai bij de haand, aachter 't Mariabildje op 't kastje.
Sjaantje
war gebraand op nuws, omda zai aalteij binne zaat. Als den Schotse begos mee:
'Witte wa wai na toch wir geheurd hen Sjaantje?'
Dan
mompelde Sjaantje: 'Efkes wochte dan schenk ik irst 'ne borrel in en dan gon
wai 'r 's gezellig bai zitten.'
'r
War dan aalteij wel volges hullie, erreges in de buurt, 'n kalf gebore mee vejf
of zis pojte, of in 'n vremd laand, 'n kejnd mee twee koppe. 'En 'n Sjojn
kiendje da't waar Sjaantje!'
Den
Schotse kon 't zow echt vertelle of ie zelluf bai 't kraombed gestaon ha.
As
de borrels leeg ware lokte iin van de twee Sjaantje mee naor 't keukentje.'Wa
piept oew pomp toch Sjaantje. Kom 's kejke, dan zulle wai 'r iets on te
doen.' En dan wier 'r wa grune zejp of spekvet aongesmeerd. Intusse ha
nummer twee de fles aachter 't Mariabildje gevat, de borrels wir
volgeschonke en de fles trug gezet. Soms lukte da mee iin of aander smoesje
wel twee keire.
'n
Vaaste bron van inkomste war Siem de smid.
As
de twee in de buurt kwamen gingen zai aalteij kejken nor 't beslaon van de
peerde. As Siem bujte in de hoefstal 'n perd van de ouw ejzers ha ontdaon
gooide hai die in 'n ton neve de deur. Af en toe kwaam 'ne opkojper da ouw
ejzer ophaole. Den Schotse hield 't smidje aon de praot, en den Schiive
gapte gauw iin of twee ejzers ujt de ton.
'n
Paor daoge laoter brochte zai die wir trug.
'Wai
hebbe twee ejzers gevonde Siem.'
Die
woog ze op z'n haand en zii dan aalteij:
'Hier
kan ik oe nie meer dan iine stujver vur gaive.'
En
zai ginge wir 'ne borrel saome deiile.
't
End komt dikkels aanders dan gai gedocht had. Op 'n kouwe rejgedag ware zai
saome wir op pad. Nerruges konnen zai 'ne borrel los krejge. Betje vond 't
vulte koud om mee Mieke nor den bok te gaon, en Sjaantje dii nie open. Zai
hadde bij den Uiterste Stuiver geprobeerd om iine borrel op de pof te krejge,
mar zai hadde bot gevange omda zai nog veur vier borrels op de lat haan staon.
Sjaggerejnig liepe zai tigge etenstejd ruziejend naor 't gesticht trug.
'V'rdomde
vrouwegek. '
'Joke
wa hedde 'n schojn kuntje.'
'Kejk
waor ge lopt.'
'Lopt
waor gekekt.' Den Schiive gaaf den Schotse zon dauw dettie viel, en van den
berm afrolde, den slojt in. Den Schiive hatt'm 'r onmiddellik wel wiir
ujtgetrokke,mar hai war klieder nat.
De
volgende merruge hoestte ie lillik. Den dag d'rop hattie longontsteking.
Drie
daoge laoter war ie dojd.
Bai
de begraoffenis liep de Schiive te schreuwe. De meensen zin: 'Kik daor, den
Schiive schreuwt.'
Veurtaon
zaat ie hiille daoge in 't mannezaoltje naor bujte te kejke. Moeder Overste
war al 'ns mee 'm gaon praote. Hai bliif mar zitte. Op ‘ne middag gaaf 'm
'ne stuiver: 'Hier Sjef ga mar eens een lekker borreltje drinken.'
Hai
ging, mar nao vejf minute brocht ie 't geld wir trug. 'Ik lus gin zjenever
Moeder.'
Op
'ne merruge kwaam zuster Agatha tigge Moeder Overste zegge da den Schiive nie
op wow staon. Moeder Overste ging 's kejke.
'Och
Moeder,' zittie. ik ben zow muui. Ik heb vannaacht gin ojg dicht gedaon. Den
hiile naacht hee iemes daor bujte staon te roepe.'
'Wat
riep ie dan Sjefke?' vroeg Moederoverste.
'Ik
kon 't nie zo goew v'rstaon. Soms docht ik dettie Schiive riep.'
Moeder
Overste schudde d're kop.
'D’r
waar veul weind. ’t Zal 'ne tak van de perenboom gewist zejndie langs de
muur kraste. Ik zal 'm door de tuinman laten afzagen.'
'Neeje
moeder ik heb 't goe geheurd.'
'Gai
hebt wel geslapen Sjefke en gai het gedroomd. Zal ik zuster Agatha 'n glas
melk laote brenge mee 'n lekkere boterham?'
Den
Schiive schudde triestig van neje.
'Mee
kaas? Mee ham? Mee 'n gebakken eike? Zal ik zuster Agatha zegge da zai 'n eike
voor oew klopt? Mee 'ne scheut cognac erin dan?'
'Das
goed Moeder Overste.'
Toen
zuster Agatha 'n kwartierke laoter kwaam mee 't geklopt eike, laag ie dojd
op bed.
Nouw
zen zai wiir bai'lkaar, den Schotse en den Schiive. Aachter in 'n huukske
van 't kerkhof. Rechts van de pad. Tiggenover den afval hojp. Waor die van
den ejrme begraove ligge. Waor de gruun ujtgeslaoge houte kruiskes schots
en schiif tiggen 'lkaar hange.