De jong op school haan ’t ur dikkels oiver, dè kraanten stonden ur vol van, iederein smokkelde.

‘Wa wulde,’ zi onze pa,’ er zejn hiil veul werrukeloze. Van ’t stempele kannen ze d’r gezin. nie onderhouwe. Dus moeten ze wel iets bijverdienen. Smokkele is op slot van rekening gin zonde.

De grote jong, die niemer op school ware, en natuurluk ok gin werruk han, haan ’t ur aaltei oiver. Mi Belgische kunstbotter war veul te verdienen, zinne ze. Mar niemmes duirrufde.

‘Witte waor ok veul mi te verdienen is?’ zitter iine: ‘Mi sigarettevloeikes. Die kossen over de grens mar ‘ne soe en hier, deur den aksijns, ‘ne stujver.’

Ik zow wel ’s laote zien da ik wel duirrufde. Ik zi tiggen onze pa: ’Zaoterdagmiddag gao ik smokkele.’

‘Wà gaode smokkelen jonge?’

‘Vloeikes pa,’

‘As ge ze mar nie verbejrgt onder ’t zaol van oew fiets. Want as ge inne zuukert van ne kommies treft, kon ie ze wellis in beslag neme.’

‘Zej mar nie ongerust pa, waor ik ze verbejrg kan ginne kommies ze vejnde.’

Da had ik na wel gezee, mar ik hà over da verbejrge nog nie naogedocht. ’t War hartstikke werrum. As ik ze onder min bloeske dee, konde ze zow zien zitten. Oit m’ne broekzak kon ik ze verlieze. HÀ ik mar ’n jaske. Ik ging ’s op zulder kIEke. Daor vond ik net wa’k moes hebbe. Inne ouwe wenterjekker miI ‘ne bontkraog. As ik ’n sneke in de voering onder dieje kraog mokte, kon ik daor hiil wa pekskes in schujve.

Ik kriig nog ’n afnemer ok. Zow langs m’n neus weg zi’k tegen den bekkersknejgt die broad kwam brengen:

:’Zaoterdag gao ik sigarettevloeikes smokkelen, want die zejn in België hardstikke goeje kojp.’

‘Wa kosten die dan?’ zittie.

‘Mar inne halve stujver, man.’

‘Verdomme, en ik betaol hier ’n hiile stujver. As ik jou ’n dubbeltje mee geef, kunde veur men dan vier pekskes mee brengen.’

‘Zudde wille. Gai ’t veurdiil, en ik in de gevangenis as ’t fout gao.’

Dà zaag haij ok in. Hai stelde veur ’n dubbeltje te geven en dan hoefde ik mar drie pekskes on hum te geven.

Zaoterdagsmiddags trok ik eropujt. De jas me den bontkraojg ha ik al vanteveure in ‘t fietsehok gehange, aanders zow ons moeder vraoge wa ik mi dees hiit wiir mi dieje jas ging doen. Want ’t was echt hiit. Toen ik ‘m onderweg aongetrokke hà, war ik binnen vejf minute drejf nat van ’t zwiite. Verder ging alles goed. ‘n Endje v’rbij Buul war de grens. De slagbojm war dicht. ‘r Stonde vier kommiezen. In degauwigheid zaag ik ok ‘nen hond en ‘ne moter.

Ik kniip ‘m wel ’n bietje.

‘Ik heb niks bai mai.’ riep ik.

‘ne Komies mi ’n grojte snor wees mai naor de kaant. Daor was ’n portje waor gai mi de fiets deur mojgt. Ze vroegen niks. Ik was hillemaol opgelucht. Vejfentwintig meter weiter war den Belgiese slagbojm. Die stond open en dur war gin kommies te zien. Dà ging makkeluk. Ik war dur deur. Ik reesde oijtgelaote weiter.

’t Irste de biste tabakswinkeltje in Hammond ging ik binnen.

‘Dag baos, hedde sigarettevloeikes?’

"Jao.’

‘Wa kosse ze?’

‘Franks of cente? Drie cent.’

Ik schrok. Wanne afzetter. Daor ging m’ne winst.

‘As ik ‘r naa veul kojp, krejg ik ze dan veur twee en ‘ne half?’

‘Hoeveul moete gij ‘r hebbe?’

‘Veur twee dubbeltjes.’

‘Zeuve, omda gij ’t bent.’

Daor ging m’n ekstra winst, rekende ik ga ujt. Drie veur ’t bekkerke, mar veur m’n ejge ha ik ‘r dan toch vier veur ’n dubbeltje.

In ’t wegske bij ’t kerkhof frutte ik de zeuve pekskes deur ’t sneke onder m’ne kraog. Ik moes eigelijk ok verschrikkeluk piese, mar ‘r kwaam te veul volk veurbij.

‘Ik doe ’t drek wel as ik over de grens ben,’ docht ik.

Ik fietste zow vlug as ik kon weer terrug. Ik vond smokkelen hartstikke gemakkelijk. Ik zat bij m’n ejgen al te denken om da meer te doen. Sigarette inplots van vloeikes. Daor war meer aon verdiend. Van die dunne gekleurde damessigarette mi ’n gouwe mondstuk, die ons taante Corrie wel ’s rokte. Misschien moes ik ‘r dan ok mi brenge veur de aandere dames die bij de Hema werrukten. Vejf, zis , of wel tien duskes. Dan v’rdiende ik pas. Ik kon wel dikkelder gaon dan eens per week. Ok swoensdags . Over ’n paor maonde kon ik dan misschien wel zon nuwe Belgiese fiets kojpe van zeuventien gulde. Omda ik zow zat te fanteseren lette ik nie op en ineens zaag ik da ik nog gin vejftig meter mir van de grens aaf war, vlak veur den Belse slagboom. Die stond open mar den Hollandse verderop was dicht. Vier kommieze stonden daor saome midde op den weg te buurten. Van schrik sprong ik van m’n fiets en kiik ik nor ze. Zij zage men ok, want zij ginge nor men staon kejke. Er zaat niks aanders op. Ik fietste mar wir deur. Ze bliive mar kejke. Ik bibberde van angst. Toen ik bij de slagbojm gekomen war, riep ik: ‘Ik heb niks bij me.’ en wilde gauw deur ’t portje schiete.

‘Hee, komde gai ’s hier.’ riep ‘ne kommies mi ‘ne grojte snor.

Zenuwachtig keerde ik om en stapte van de fiets. Ze kwamen mee z’n viere om me heen staon. Hiil dichtbij. Ik moes tegen hullie omhojg kejke..De snor zii:

‘Ik geluv da wai hier ‘nen echte smokkeleer hebbe, manne. Kek mar ’s nor dieje valse blik in z’n ojge en da bibberen van z’n haande. drek vliegt ie ons aon. Houw oewe revolver mar klaor. Waor hedde de vloeikes verborgen jonge? Onder ’t zaol zeker. Kiir de fiets mar ’s om.’

Ik bibberde zow, da ik de fiets host nie omgekeerd kreeg. ‘Hee, ‘r zit niks onder ’t zaol.’ zitter iine. ‘Ik weet wattie smokkelt.’ riep ‘n aandere. Botter! In de baande. Vuul mar ‘s.’ Ze ginge in de fietsbaande staon knejpe.

‘Giv ’n mis Johan , dan snijen wai ze open.’

Ik begon te janke: Nie doen, nie doen . Dan krejg ik van onze pa op m’n donder.

‘r Zit gin botter in.’

‘Wa dan, vloeikes?’ zi den snor.

‘Niks. Ik heb echt niks mijnheer.’

‘Verujt, dan donder mar op.’ riep ie.

Ik war zow zenuwachtig, da m’ne voet van de trapper schoot en da’k plat op de fiets viel. Ik di me verdommes zeer. Ik sprong ‘r gauw wir op en zaag da ik weg kwaam. Mar ik war nog gin tien meter ver, toen ze riepen: Hee, terugkomen.

Irst docht ik nog: rije, rije. Zie dagge weg komt, mar toen docht ik on dieje hond en de moter. Eer ik tien bojme weit war zon ze mai al te pakke hebbe. Ik draaide mar om.. Wà moeste ze ?

Ze kwame wir dicht om mai heen stoan.

‘Bende niks verlorre?’ zi de kommies die ze Johan genoemd hadde, en hai hield mai ’n pekske vloeikes veur. Ik vatte ’t aon en zi netjes: ‘Dankjewel.’

Toen begonne ze mi z’n viere hard te laache. Ik begreep da ik mai verroje ha. Ik moes toch al zow piese, en ik pieste van angst in m’n broek. ‘t Waoter liep langs m’n beiine.

‘Ik ha al gedocht dawwe ’t van daog nie dreug zon houwe.’ zi de snor. ‘Allee Johan foejeer ‘m ns.’

‘Ik kejk wel ujt.’ riep die. ‘Ik houw m’n haande liever drujg.’

Hai kriig zeker ’n bietje meelij mi mai, want hij zi: ‘Allee jonge, zie da ge weg komt..’

Ik vatte m’n fiets, sprong ‘r op en reeste weg. Toen ik nog ’s vlug omkeek, zaag ik da ze krom stonden van ’t laache. De rotzakke. Jankend trapte ik als ‘ne gek nor hujs.

Toen ik toijs kwaam zi ons moeder: ‘Wes ‘r na gebeurd. Gai bent klets nat. Ben de in ’t waoter gevalle.’

Ik begon nog harder te janke.’Nej, des zwiit en ik heb in m’n broek gepist.’

‘Weurom doede mee dees hiit weer ok zo’n dikke jekker aon ?’zii ons moeder.

Ik moes vertelle wetteer allemol gebeurd was.Van de komieze, desse m’n baande deur hadde wille snije, van den hond en den moter. Desse mai elluke keer terrug riepe en nog veul meer.

‘Wa hedde dan in godsnaom gesmokkeld?’ zi onze pa.

Ik holde het pekske vloeikes da dieje kommies mai gegeven ha, ujt m’ne zak. ’t Was kletsnat van de pies.

‘Moette veur da iinne pekske zoveul gedonder op oewen nek haole?’ zittie.

‘r Zitte ‘r veul meer in de kraog onder den bont.’ simde ik.

Mee z’n zakmis snee onze pa de voering ope.

‘Veul?’ zittie. ‘Zeuve.’

‘Zis’ zi ik

‘Zeuve.’ zittie. ’en ze zen hillemol nat van van ‘t zwejt. Die kunde ok weggooje.’

Zeuve? Irst snapte ik ‘r niks van. Mar toen begriip ik, da ze me te pakken han gehad. Da iin pekske ha ik nie verlore. Da war ‘ne valstrik om mai m’n ejge te laote veraoje. Ik werd nog raozender op die schofte van kommiezen.

‘Pa,’ zi ons moeder, ‘zet de tejl onder de kraon in de bijkeuken. Ik zal ‘m ‘ns goed wasen. Hij stinkt as ’ne otter.’

T’rwejl ons moeder men stond af te wasen mi ‘ne spons en grune ziip moes ik alles v’rtelle. Van de zis kommieze-ik zi zis, da klonk nog gevaorlukker,- van de twee honde die lilluk tigge me din, en detter iine kommies mee de moter m’aachternao gezeten ha en hoe ze

m’ujtgesakkerd hadde.

Onze pa was gloeiend. Da gift gin paas zittie, om zon menneke zow bang te maoke. Ik heb zin om de fiets te vatte, er naaortoe te rije en ze ’s flink onderhaande te neme.’

‘Pa,’ zi ik, ‘da kunde better nie doen. Ze zen mee z’n zisse en allemaol ‘ne halve meter grotter dan gai.’

‘Jao,’ zi ons moeder, ‘en ’t is vanaovend oewe kaortaovend.’

‘Des waor, ‘zi onze pa, ‘dan kan ik naa nie. Dan doew ik ’t volgende week wellis ‘ne keer.’

Hai gaaf mai wel ‘n dubbeltje om m’n schaoi te v’rgoeje.

‘r Was toch nog ‘ne plezierige kaant aon de geschiedenis. ’t Bekkerke duirrufde z’n dubbeltje nie terrug te vraoge. Ik denk, omdattie ’t gegapt hà oit de portemenee van z’ne baos. En op school ha ik hiilwa te v’rtelle. Van de aacht kommieze die me aachternao gezete haan, van de honde, die ik weggeschupt ha, en van de kommies op de moter, die mai nie te pakke kon krejge omda ik om de bojme zigzagde. En da’k ’n dojs mi twee honderd pekskes sigerettevloeikes mi gesmokkeld hà.

Sommige jong zin: ‘Ge liegt degge barst, mar ‘r warener ojk die ’t wel geleufde mejn ik.’

In ieder geval noemde zai mai vanaaf toen: De smokkeleer.