Tenêel speule dès leuk

 

 

 

Toen ik nog bai de Speledonckers war, spulde ik in ‘t patrenaat wèsse teegeswòrrig perochiehois noeme wel es mi in un tenêelstuk. Ik war toen vèftien jaor èn de daoge dèk nie naor school hoefde, werrukte ik bai Jozef van den Edah.. Daor werrukte toen ôk Lientje van Dommele, en die war lid van de tenêelvereneging "Cresendo", die vertelde me allerlei verhaole, dèsse mi un revue bezig ware waor zai in ‘t ballet mi dee , en de zang. En toen ze mai vertelde wà vur sketches dètter in zaate , en hoeveul meense der wel nie aon meejspulde , krêeg ik stids meir zin om mi te gaon doew. En omdèsse nog meense tekort kwaame gaaf ik min èège op as lid. Onze Pa en ons Moeder vonden ‘t goed, mar dè ging nie zôomar, want gai moest 16 jaor zèèn vurdègge lid kost wòrre. Toen kwaam de vurzitter van "Cresendo" irst bij ons thois praote mi onze Pa en ons Moeder of dèsse’t er mi eens waare dèk lid wier en dan werd ik aspirant lid omdèk nog gin 16 war, mar dè war mar ‘n paor mònde en dan zou ik gewoon meuge speule en in de tussetèèd kon ik al mi de rippetities meejdoen. Nou onze Pa en ons Moeder hadden ‘t al goedgevonde dus van toen aaf kon ik aon m’n hobby beginne waor ik hêel veul plezier van heb gehad.Ut war un hille femelie happening want Ome Frans  en Ome Karel waren dur ok bij.Onze Pa had zelf òk lang tenêel gespuld en hij schrêef zelf òk tèkste en hai hi zellufs ôot nog ‘n revue geschreeve, dè was bij ‘t vèèfentwitig jaorig bestaon van de herremenie ,, Fanfare Somerens Lust’’. En bij femiliefisjes spuldenie mi ons moeder saome òk stukskes. Die hobby heb ik dus van gin vrèmde denk ik.

Van onze Pa had ik wel allerlei verhaole geheurd hoe dètter in humme tèèd aon toeging. Ze hadde toen allêen mànne in de vereeneging, en as er vrouweròlle in en stuk zaate wiere die gewoon dùr manne gespuld.

Ge had toen nog gin gemengde vereniginge, dè moet tusse 1920 en 1930 gewist zèèn. Toen wiere der òk allerlei sôorte stukke gespuld en òk wiese ze toen wel wè improvisere war.

Zô vertelde hai b.v. over enen draok van ‘n stuk mi helden en boeve, en netuurlijk wòn den held en die moes mi un zwaard den boef dursteeke toen die al op de grond laag. Toen ie dè gedaon had liet den dooien boef nogal lèùdruchtig ene scheet die in de zaol te heure was, waorop den held riep,,WAT GIJ REUTELD NOG, HIER’’, waorop hij nog ene keer toestaak.

Onze Pa wier in en aander stuk dôodgeschote èn dè han ze zô geregeld dèttie op dè ôogenblik aachterover tusse de zijcoulise zô valle en daor wier ie dan opgevange dur twee man. Mar bai de twidde èùtvoering stonde die twee daor nie mi ‘t gevolg dèttie echt slachtoffer wier mi un herseschudding, daor hielp gin improvizere aon.

Mar goed, ‘t was in 1959 dè ik lid wier van ,,Cresendo",en nòr mènnen irste rippetitie aovend ging bij Wijlaars op ‘t Wilhelminaplein, want daor waare we thois. En ik weet nog precies hoe dieën irste aovend verliep.

Ik werd irst aon iederèèn vurgesteld en verwèlkomd , daornao betaolde iederèèn zene contrebutie en begon de rippetitie. De regiseur war Leo Derijks zaliger en die begon metèèn de sketches vur de revue dur te neme, èn iederèèn had dè netuurlijk al dikkels geheurd èn gezien, mar vur mèn was ‘t nuuw en ik heb daor verschrikkelijk moete laage, èn daor had de rest wir lol om. Ik vuulde me gelèèk thois en wier metêen ingedêeld bij de figuratie omdesse mi zieke zaate èn daor ist ammol mi begònne, as ammateur hàkket gevuul dèk aon ‘t echte wèrruk begon.

Van toen aaf heb ik in allerlei stukke èn nog in verschillende revue’s gespuld, en òk daor hebbe wai allerhande gèkke dinge migemòkt.

Onze regiseur Leo Derijks die soufleurde aaltei zelluf, hai moes dan onder ‘t tenêel deur nor z’n soufleurshok, en onder ‘t tenêel had Wijlaars z’ne kolekèlder. Wai moese ‘n tenêelstuk speule en hai ging nor de kelder mar ‘t licht ging nie aon, en omdèttie nogal laot war ging ie op gevuul weiter en toen is ie gestrèùkeld èn in den kolenhôop gevalle. Toen ie in z’n hok zaat èn de speulers op kwaame wiesse ze nie wèsse zaage, hij lêek wel ene kolenboer zô zwart. En dan meugde nie laage , èn zien dègge in oewe rol blèèft.

En der is òk ôot en kerstspel gespuld mi zôas dè heurt herders èn kôoninge mi ene kemêel, nou jè ene kemêelekop mi ene lange nek op ene stok die vanèùt de coulise aachter de kemêelsknèècht ‘t tenèèl op wier bewooge, èn dieë knèècht hield zôgezeejd de kemêel aon en touw vaast, èn hij mocht dus nie te vèr ‘t tenêel op. Mar hij zaat zô in z’n spel dèttie niks in de gaote had , èn de man die de stok vaasthad begòn te roepe ,,Ho Ho mene kemêel is op, mene kemêel is op. Dè wier bij ons thois laoter steeds geroepe as wai èrges om vroege wà eigeluk nie kon, ,,Ho is Ho is mènne kemêel is op.

En om mekaar te kliere holde wai òk geintjes oit.

Ome Frans spulde in en revue in en stukske ,,de arme Jozef",hai krêeg dan as tèùnman van de mevrouw waor dèttie vur werrukte un glaoske kejàk te drinke, waornao hai moes doen of ie vergif op had. In dè glas zaat mistal thee, mar iemand had er op ene keer flink wè zout ingedaon, èn ik heb nog nôot iemand zô lillek zien doen as Ome Frans toen deej, ‘t lêek wel of ‘t echt vergif was.

Meej en aander stukske moes Toon Bakermans op en gegeeven ôogenblik afgaon mar dè deetie steeds te vruug en daor had Ome Frans iets op bedòcht, telkes as

Toon af wou gaon staak ie ‘m meej en naold in z’n broek. En daor wier Toon zô kwaod om dèttie toen ie echt afging, rèècht op Ome Frans afvlôog èn ‘m en flinke mep verkocht.

En netuurlijk ging er soms wel es iets vekeerd zôas mi Tòntje Jaanse, die ging terwèèl wai un revue spulden efkes aachter in de zaol kèèke hoe vandaor aaf ‘t decor erèùtzaag, want dè wòttie wel es zien. Op en gegeeve ôogenblik zeetie teege de man van ‘t licht , verrèkt ze zitte vaast, sodeju ze zitte vaast, en ineens vlôog ie weg, de zaol èùt èn bèùtenom naor ‘t tenêel want hai krêeg er ineens èreg in dèttie zelluf op moes. ‘t War gin ramp want de meziek begon metêen te speule, èn ‘t publiek hatter niks van gemerkt.

Toch war ‘t soms wel es moeilijk as ge ene teege speuler had as Ome Frans, Hij kon speule as gin aander en iederêen keek er teegenop, en hai kènde zene rol aaltei wel mar zene tekst haoldenie gèère dur mekaar of hai maokte er vanalles bai,i en as ge dan en komisch echtpaor moest speule, moeste hèèl goed oplette, en prebêereom ‘m wir aon zene tekst te helpe. Mar wai han hêel veul succes, èn ik heb hêel veul geleerd en hêel veul plezier gehad in dieë tèèd.

Wai waare net êen grôote femilie, èn bèùte ‘t saome rippeteere èn speule wiere der òk allerlei aandere dinge gedaon, b.v. mi z’n alle ene bustocht maoke, of bij aandere vereenegingen naor stukke gaon kèèke, want dè deeje hullie òk bai ons. Mi carnaval war er ‘n beslote bal waorbei familie en vriende werden genodigd, èn zô òk mi sinterklaos .

En dan war er òk nog Leo Derrijks, as er iemand war bai Speledonckers, die ik wel ‘t mist bewonderde war hai ‘t wel. Dè war pas echt en genie! Nie allêen schreef hai alle revue’s zelluf, hai ontwierp òk alle decors, bouwde ze zelluf èn werd daorbij wel geholpe dur de leeje èn familie daorvan bv. kostuumnaoisters

en timmerlui , mar hai zörgde òk nog vur de requisiten , ‘t licht op ‘t tenêel , ‘t changeren en ‘t ophaole en ‘t zakke van ‘t doek. En owee asser iets nie goed ging, dan kon ie wel zô lillek doen, mar as alles op rullekes liep dan kon er gin meens meer straole as Leo. En dieë Leo hield òk nog de notule bij, en had en hêel archief over alles wà mi ‘"Cresendo"en Speledonckers
te maoke had , foto’s, poosters van alle èùtvoeringe, kostuums, hai bewaorde echt alles , z’n vrouw Nellie werd er wèlles turelures van.

Der waare echt twee generatie’s bij "Cresendo en Speledonckers, de ouwere waorvan de miste in ‘t bestuur zaate, en die han bekaant ammol zoon’s èn dochters die òk lid ware.

Drie bruurs of zussen oit êen gezin zôas de zussen van Welten , bruurs èn zussen van Lierop, de van Meeuwsen en Bakermannen om er zô mar wè te noeme.

Wai han toen òk nog ene geestelijke adviseur, mar die kènde ik allêiin mar van de oitvoeringe as ie op de irste rij zaat , en as er bai êen of aander gelegenheid foto’s wiere gemòkt dan war ie der bai.

En wai waare aaltei benuuwd hoe de recentie’s waare in Helmonds Dagblad, èn inZummers Contact en Peelbelang, die wiere oitgeknipt èn bewaord.

In 1975 ben ik getrouwd èn omdè wai  un bedrèèf waare begonne ben ik toen mi hêel veul spèèt gestopt mi ‘t tenêel. En enkele jaore laoter is ,,Cresendo" opgeheve net as veul meer vereeneginge, weeges verlôop onder de speulers , of trouwe , of verhoize, of messchien wel omdè in 1962  dè daordeur ‘t publiek terrug liep bai al die amateurs,,wie zal ‘t zègge.

 

Mar ‘t bloed kröpt nouw êenmaol waor ‘t nie gaon kan. Nao dè wai gestopt zèn mi ons bedrèèf, nao 40 jaor ben ik bai Zummerse Taol auditie gòn doen vur tusse de schèùfdeure bai ‘tZummers diktee. In al die jaore had ik wel es gedichten en verhaoltjes in ‘t dialect geschreve vur as wai in de femilie iets te viere han, want vurdraoge èn zinge doen wai allemol nog stids.

Dè schrèève vèèn ik nog steeds leuk, èn ik ben bij de Zummerse revue auditie gòn doen en meej gaon speule, èn toen war ‘t net of dèk nôot aanders had gedaon.

Ik moes wir veul denke òn de tèèd bij "Cresendo en de Speledonckers", èn ben toen oud leeje gòn zuuke om tot ‘n reünie te kome. en toch konne we zòn 35 man op onze reünie verwelkome vurrig jaor . Wai hebbe alle recentie’s nog es geleze èn hêel veul foto’s van Leo z’n naolaotenschap mi veul plezier bekeeke.

En al zèn wai intusse ammol veul ouwer geworre, wai hebbe heel veul herinneringe opgehaold èn wai zonge zòmar liekes oit verschillende revue’s van vruuger, nie te gelèùve nao zòveul jaor.

Ik vèèn ‘t nog stids ‘n prachtige hobby Tenêel !!

 

 

 

HOME